ความรู้เกี่ยวกับเรื่องคำ
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ (๒๕๓๘ : ๑๘๖) ให้ความหมายของ “คำ” ว่า
เสียงพูดหรือลายลักษณ์อักษรที่เขียนหรือพิมพ์ขึ้นเพื่อแสดงความคิด โดยปรกติถือว่า
เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดซึ่งมีความหมายในตัว
จากนิยามดังกล่าว “คำ” จึงเป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดของภาษาที่มนุษย์ใช้สื่อความหมาย
ความเข้าใจซึ่งกันและกัน ซึ่งสอดคล้องกับปรีชา ช้างขวัญยืน (๒๕๒๘
: ๑) ที่ได้กล่าวถึงหน้าที่ที่สำคัญของคำไว้ว่า
“คำทำหน้าที่เป็นเครื่องหมายหรือสิ่งที่บอกความหมายและเราตีความหมายได้”
การใช้คำเพื่อสื่อความหมายในชีวิตประจำวัน
เราควรคำนึงถึงลักษณะที่สำคัญของ “คำ” ดังนี้
๑. ลักษณะทางความหมาย
คำทุกคำในภาษาย่อมต้องมีความหมาย ดังที่ นวรรณ
พันธุเมธา (๒๕๓๕ :
๗๙-๘๔) จำแนกความหมายของคำออกเป็น
๖ ลักษณะ ดังนี้
๑.๑ คำที่มีความหมายกว้างและความหมายแคบ
ตัวอย่างคำที่มีความหมายกว้างแคบต่างกันต่อไปนี้ เรียงลำดับจากคอลัมน์ที่ ๑
เป็นคำที่มีความหมายกว้างที่สุดในกลุ่ม ถึงคอลัมน์ที่ ๔
เป็นคำที่มีความหมายแคบที่สุด ดังนี้
|
|
๑
|
๒
|
๓
|
๔
|
|
เครื่องนุ่งห่ม
สัตว์
เครื่องดนตรี
เครื่องสาน
ที่อยู่
|
เสื้อ
แมลง
เครื่องดนตรีไทย
ตะกร้า
บ้าน
|
เสื้อพระราชทาน
ยุง
ซอ
ตะกร้าจ่ายของ
บ้านไม้
|
-
ยุงลาย
ซออู้
-
บ้านไม้สัก
|
๑.๒
คำที่มีความหมายตามตัวและความหมายอุปมา เช่น
|
ความหมายตามตัว
|
ความหมายอุปมา
|
|
|
หัว : อวัยวะ
หน้า : อวัยวะ
ปาก : อวัยวะ
กา : สัตว์ชนิดหนึ่ง
ซัก : ทำความสะอาดด้วยน้ำ
ฟอก : ทำให้สะอาด
|
หัวหน้า : ผู้เป็นใหญ่ในหมู่หนึ่ง ๆ
ปากกา : เครื่องสำหรับขีดเขียนชนิดหนึ่ง
ใช้กับหมึกหรือสิ่งอื่น ๆ
ซักฟอก : ซักถามให้ได้ความจะแจ้ง
|
๑.๓
คำที่มีความหมายนัยตรงและความหมายนัยประหวัด
|
นัยตรง
|
นัยประหวัด
|
|
|
แดง "สี"
ขาว "สี"
หงส์ "สัตว์"
ดอกหญ้า "ดอกไม้"
|
การต่อสู้
ความบริสุทธิ์
ผู้สูงศักดิ์
ผู้ต่ำต้อย
|
๑.๔ คำที่มีความหมายคล้ายกัน
คำเหล่านี้ส่วนมากมักใช้แทนกันไม่ได้ มักมีความแตกต่างกัน ไม่อย่างใดก็อย่างหนึ่ง
ดังนี้
๑.๔.๑ มีที่ใช้ผิดกัน
ภาพยนตร์ ใช้ในภาษาเขียน
หนัง ใช้ในภาษาพูด
เรียน ใช้ในภาษาราชการ
บอก ใช้ในภาษาไม่เป็นทางการ
พนัส ใช้ในภาษาร้อยกรอง
ป่า ใช้ในภาษาร้อยแก้ว
กิน ใช้กับบุคคลสามัญ
ฉัน ใช้กับพระภิกษุ
เสวย ใช้กับเจ้านาย
๑.๔.๒
มีความหมายต่างกันตามระดับมากน้อย เช่น เกลียด มีความรุนแรงกว่า ชัง รัก มีความรุนแรงมากกว่า
ชอบ
๑.๔.๓ ใช้กับคำต่างกัน เช่น
ผอม ใช้กับสิ่งมีชีวิต บาง ใช้กับสิ่ง ไม่มีชีวิต บูด ใช้กับอาหาร เน่า
ใช้กับผักสด เนื้อสัตว์ ฯลฯ
๑.๕ คำที่มีความหมายตรงกันข้าม เช่น แพ้ - ชนะ ครู - ศิษย์ ยาก –
ง่าย สุข- ทุกข์ ตื่น-หลับ อ้วน - ผอม พ่อ - แม่ ชาย
- หญิง ฯลฯ
๑.๖
คำที่มีหลายความหมาย เช่น
ขัด หมายความว่า ๑. ฝ่าฝืน
เช่น ขัดคำสั่ง
๒. ไม่คล่อง เช่น หายใจขัด
๓. ไม่ลงลอยกัน เช่น สองคนนี้ขัดกันอยู่เรื่อย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น